शेषनारायण झा

२६ डिसेम्बर, दुबई - नेपाल पत्रकार महासंघ यूएई सम्पर्क शाखाले यूएईमा नेपालीहरूको अवस्था, उनीहरूले भोगिरहेका समस्या, समाधानका उपाय र सम्भाव्यताहरू विषयक विचारगोष्ठी सम्पन्न गर्‍यो । हिजो बरदुबईको अरब उडूपी रेष्टुरेन्टमा नेपाली दूतावासका द्वितीय सचिव लोकबहादुर पौडेल क्षेत्रीको प्रमुख आतिथ्यमा उक्त गोष्ठी सम्पन्न भयो ।

शाखाका अध्यक्ष जाकिर हुसैनले कार्यपत्र प्रस्तुत गरेको उक्त कार्यक्रममा विभिन्न बुद्धिजीवी, व्यावसायी, समाजसेवी र दूतावासका कर्मचारीहरूले आफ्ना विचार राखे । नेपाली समाजका उपाध्यक्ष डा. आसिफ अली सिद्दिकीले समस्या, समाधान र अवसरबारे वृहद अध्ययन समेटिएको स्लाइड प्रस्तुत गरे ।

कार्यक्रममा बोल्दै दूतावासका द्वितीय सचिव लोकबहादुर पौडेल क्षेत्रीले भर्खरै अबुधाबीको अदालतमै एक जना नेपालीलाई हत्या गरेको विषयमा दूतावासबाट भइरहेका कार्यहरूबारे जानकारी गराए । उनले दुई तीन दिनभित्र नै यस समस्याबारे निक्र्यौलमा पुग्न सकिने बताए । उनले भने, "महामहिम राजदूत अर्जनबहादुर थापाले यस मामिलामा एसिया प्योफिक हेर्ने अधिकारीसँग भेट गरी परामर्श गरेका छन् ।"

त्यस्तै कार्यक्रममा विशेष अतिथि एनआरएनए आईसीसीका कोषाध्यक्ष रामेश्वर शाहले हामी मिहिनेती छौं भन्ने सन्देश र्सवत्र गएको छ भने । उनले भने, "जहाँ हामीलाई मेहनती भनिन्छ त्यहाँ हामीमा पाखुराको बल भएको बुझिन्छ । यसमा बुद्धिको बल कम रहेछ भन्ने पनि संगसँगै जोडिएर आएको हुन्छ । हामी दक्षभन्दा पनि अदक्ष छौं भन्ने कुरा संसारभरि बुझिएको छ । अब हामीले अदक्षभन्दा पनि दक्ष छौं भन्ने पहिचान बनाउनु आवश्यक छ । र, त्यसको लागि विभिन्न कार्यक्रम बनाउनु पर्दछ ।" उनले भने, "यहाँबाट आर्थिक मन्दीले गर्दा नेपाल र्फकेर जाने दक्ष जनशक्तिलाई नेपालमा प्रयोग गर्न सक्नु पर्दछ । मेट्रो प्रोजेक्टमा काम गर्ने ईन्जिनीयरहरू यहाँबाट फर्केर गएका छन् । भोलि नेपालमा मेट्रो प्रोजेक्टमा काम हुन्छ भने त्यसमा उनीहरूलाई प्रयोग गर्न सकिन्छ । हामीले यहाँबाट केही न केही सीप सिकेरै जान्छौं जुन भोलिको समयमा राज्यलाई लाभ नै हुन्छ ।"

त्यस्तै विशेष अतिथि श्रम सहचारी पार्वती अर्यालले भनिन, "यूएईमा ठूलो संख्यामा आएका नेपाली कामदारहरूलाई क्वान्टिटीबाट क्वालिटेटिव बनाउन सक्नु पर्दछ । त्यसको सम्भावना यूएईमा रहेको छ । यहाँको सन्दर्भमा यो एक सम्भावना पनि हो र चुनौति पनि ।"

केही दिनअघि एक ईजिप्शियन नागरिकद्वारा हत्या गरिएका दुई नेपाली मृतक रेशमलाल कुँवर र शिव बस्नेतको आत्माको चीर शान्तिका लागि एक मिनेटको मौनधारण गरिएको उक्त विचारगोष्ठीमा एनआरएनए एनसीसी यूएईका अध्यक्ष सी.एम. ढकालले भने, "अब हामी सुरक्षाको दृष्टिकोणले अत्यन्त भयभित अवस्थामा छौं । हाम्रो एक जना नेपाली भाइको अदालतमै हत्या भएको छ । तर, हामी सुनेका छौ, पढेका छौं तर बोल्न सकेका छैनौं किनभने हामी समृद्ध छैनौं । आज अमेरिकी वा बेलायती नागरिकको हत्या भएको भए उनीहरू यो अवस्थामा रहन्थेन ।"

"हामी हाम्रै कम्जोरीले गर्दा पनि कामबाट वञ्चित भएका छौं । अल हब्तूर भन्ने कम्पनीमा ९० जना कामदार एकै पटकमा निकालिएको कारण उनीहरूले गरेको तोडफोड यूनियनबाजी हो । आर्थिकमन्दीको प्रभाव परेको छ । मान्छेहरू फर्केर गएका छन् । यसले रेमिटेन्समा प्रभाव परेको छ ।" कार्यक्रममा बोल्दै प्रवासी नेपाली संघका महासचिव लोकनाथ सुवेदीले भने ।

कार्यक्रममा बोल्दै एनआरएनए आईसीसी सदस्य पि.एस. लिम्बूले भने, "समस्या नेपालबाटै शुरु हुन्छ । तर्सथ समस्याको समाधान नेपालबाटै गरिनु पर्दछ । नेपालमा गैह्र कानूनी तौरमा एजेन्टको काम गर्नेहरूलाई व्यवस्थापन गरी सरकारले लाईसेन्सको व्यवस्था गरिएमा धेरै समस्या न्युनिकरण हुनेछ । उनीहरूलाई लाईसेन्स दिंदा धरौटी राखेर मात्र दिइनु पर्ने गरी कानून बन्नु पर्छ ।"

त्यस्तै तमू समाजका महासचिव डि. आर. गुरुङले आम कामदारमा जनचेतना र उत्प्रेरणा जगाउनु पर्ने बताए ।

लुम्बिनी वेलफेयर सोसाईटीका अध्यक्ष डि.एल. शर्माले कामदारले भोगेका सेफ्टीसम्बन्धी समस्याहरूबारे प्रकाश पार्दै उनीहरूमा जनचेतना जगाउने खालका कार्यक्रमहरू ल्याउनु पर्ने बताए ।

"समाधानका उपायहरू नेपालबाटै हुनु पर्छ । हामी यहाँ बसेर अफगानिस्तान किन गयो, ईराक किन गयो भन्नु भन्दा पनि नेपाल सरकारले जान नदिएपछि समस्या समाधान भइहाल्छ ।" प्रवासी नेपाली संघका अध्यक्ष यामलाल शर्मा पंगेनीले भने ।

र्सवदा वाङमय प्रतिष्ठान यूएई शाखाका अध्यक्ष लक्ष्मण सापकोटाले भने, "राजदूतावासले आम नेपालीको हितमा कार्ययोजना बनाउनु पर्दछ । यहाँ आउने नेपालीहरू पहिले नेपालमै एजेन्टहरूबाट ठगिएका छन् । एजेन्टहरूले अधिकतम शुल्क लिने गरेका छन् ।"

"सांस्कृतिक, भाषागत समस्याहरू हाम्रा कामदारमा छन् । यहाँ त जनसंख्याको अनुपातमा धेरै समस्याहरू नै छैनन् । उत्प्रेरणामुलक सेमिनारहरू गर्न सकियो भने समस्याहरूलाई न्युन गर्न सकिन्छ । नेपालबाट यहाँ आउँदै नआउनु नै समस्याको सवभन्दा ठूलो समाधान हो । आउने नै हो भने आउनेलाई के सन्देश दिने भन्ने कुरातर्फ लाग्नु पर्दछ । कानूनी प्रावधान नजानेर हामीले समस्यासँग जुझेका छौं । त्यस्तै अहिले गरिएको यो गोष्ठीले ल्याएको निचोडको अनुगमन गर्ने मेकानिजम बनाउनु पर्दछ ।" एनसीसी यूएईका महासचिव सुरेश बस्यालले भने ।

एभरेष्ट बैंकका प्रतिनिधि बिनोद शाहले भने, "नेपालीहरूले आफ्नो आचरणमा सुधार ल्याउनु पर्दछ । एउटा काममा ल्याउने अर्को काममा लगाउने आदि समस्याहरू नेपालीहरूले भोगिरहेका छन् । बैंकिंग क्षेत्रमा राम्रो भएको छ । नेपालमा बैंक खाता खोल्दा न्युनतम १० हजार रुपैयाँले खुल्छ भने यहाँ हामीले शून्य ब्यालेन्समा खाता खोलिदिने गरेका छौं ।"

नियम पालन गरी आएका महिलाहरूले र अनुशासनमा बसेका महिलाहरूले दुःख पाएका छैनन् भने पाँचपोखरी समूहका अध्यक्ष पदम दोर्जे लिम्बूले ।

शाखाका सचिव शंकर ज्ञवाली संयोजक रहेको उक्त विचार गोष्ठी शाखाका सदस्य निमेष गिरीले सञ्चालन गरेका थिए । कार्यक्रममा उपाध्यक्ष खेमनाथ पौडेलले आगन्तुकहरूलाई स्वागत गरे भने कार्यक्रमको अन्तमा अर्का उपाध्यक्ष मानबहादुर थापाले धन्यवाद ज्ञापन गरे । त्यस्तै महासचिव जेपी सापकोटाले सहभागीहरूलाई धन्यवाद ज्ञापन गरे । अर्जुन दाहालले प्रोजेक्टर व्यवस्थापन गरेको यो कार्यक्रमको भिजुअल डिभीडी निर्माण गरी जनचेतना बढाउने उद्देश्यले नेपालसहित संसारका विभिन्न मुलुकमा पठाउने जानकारी शाखाका अध्यक्ष जाकिर हुसैनले दिएका छन् ।